Agro-ecologie en biologische teelt

Tine is opgegroeid in een landbouwmidden en heeft een hart voor boeren. Maar ze heeft ook altijd een bezorgdheid gehad over het soort landbouw dat ongunstig evolueert voor zowel boeren, milieu als consument.

Ze vindt dat boeren moeten kunnen bijdragen aan volksgezondheid, plattelandsontwikkeling en dierenwelzijn, en dat kan alleen maar als ze een eerlijke prijs krijgen voor de producten die ze met veel zorg op de markt brengen. Landbouw moet de kans krijgen om optimaal bij te dragen tot het algemeen welzijn, door te helpen zorgen voor milieu en natuur.

Daarom is Tine al meer dan 15 jaar actief bij de beweging Wervel, de werkgroep voor een rechtvaardige en verantwoorde landbouw. (www.wervel.be).

Dirk was al jaren voor hij Tine kende een fervente tuinier en werkte 15 jaar professioneel voor BioForum, de sectororganisatie voor de biolandbouw in Vlaanderen.

Er is vandaag de dag sprake van een agro-ecologische beweging, ontstaan uit het verzet tegen de agro-industriële landbouw en waartoe ook de biologische beweging mag gerekend worden.
In de agro-ecologie proberen boeren landbouw en natuur met elkaar te verzoenen. De zorg voor de bodem, de natuur, het milieu het klimaat en de biodiversiteit staat centraal.

een beetje meer uitleg . . . omdat alle beetjes helpen

VN-rapport visie op voedselproductie

In 2008 verscheen op initiatief van de VN een rapport waarin meer dan 400 experts uit meer dan 50 landen tot de conclusie kwamen dat er nood is aan een langetermijnvisie op de wereldwijde voedselproductie, gebaseerd op agro-ecologische landbouwpraktijken. Alleen op die manier kan de landbouw een constructief antwoord geven op de klimaat- en biodiversiteitscrisis.

Principes van de agro-ecologie

Agro-ecologie is de toepassing van ecologie op de studie, het ontwerp en het beheer van voedingssystemen. Agro-ecologie zoekt mogelijkheden om het landbouwsysteem door natuurlijke processen na te bootsen en hierdoor gunstige biologische interacties tussen de verschillende onderdelen van het landbouw-ecosysteem te bewerkstellingen.

Basisprincipes op teelttechnisch vlak

Recyclage van voedingsstoffen (nutriënten) op het landbouwbedrijf in plaats van externe stoffen toe te dienen;

  • Zorgen voor optimale bodemtoestand om gunstige groeiomstandigheden voor de gewassen te realiseren. Dit gebeurt door het organische stofgehalte in de bodem te verhogen en het bodemleven te stimuleren

  • Minimaliseren van verlies aan hulpbronnen (zonlicht, water, bodem…), door goed beheer van het microklimaat, wateropvang, bodembeheer door groenbedekking en een goede afstemming tussen veeteelt en gewasproductie;

  • Stimuleren van genetische diversiteit, zowel binnen de gewassen als tussen de gewassen, zowel in ruimte (intercropping) als in tijd (teeltrotatie);

  • Mogelijk maken van positieve wisselwerkingen op vlak van agrobiodiversiteit om gunstige ecosysteemdiensten te optimaliseren.

Zuiver geteeld: lekker puur

Biologische groenten, recht van het veld, smaken rijk en intens. Een vruchtbare bodem, organische bemesting en een natuurlijk groeiritme dragen daartoe bij. Biologische landbouwproducten worden geteeld in volle, vruchtbare grond. Kuntsmets en chemische bestrijdingsmiddelen zijn verboden. Biologische landbouwproducten, zoals groenten en fruit, groeien traag en natuurlijk. Daarom nemen ze minder water op. Hun gehalte aan droge stof blijft groot, wat een vollere smaak oplevert.

Bio, gecertificeerd en gelabeld

In Vlaanderen erkent de overheid controleorganisaties om na te gaan of het wettelijk lastenboek nageleefd wordt. Landbouwers, verwerkers en verdelers krijgen pas na controle hun biologisch certificaat. Zo weet je heel zeker dat je bio koopt en eet.

Kleibeek staat sinds oktober 2013 onder controle van Certisys, één van de controleinstanties die door de overheid erkend is in Vlaanderen. Ze volgen dus alle verplichtingen van het lastenboek strikt na te leven.

De groenten die en het fruit dat je bij Kleibeek vindt zal dus steeds biogecertificeerd zijn (mogelijk heel uitzonderlijk als 'bio in omschakeling'). 

Op de meeste andere producten die in de winkel verkocht worden zal je ook het biolabel vinden, al kan je er ook terecht voor enkele andere lokale of duurzame producten. Omwille van de te zware controlelasten werd er voor de beperkte thuisverwerking van de groenten via soepen of andere bereidingen niet voor voor een biocertificatie gekozen. Om delfde reden leggen de tuinkippen ook geen bio-eieren.

Voor meer info over bio zie ook www.biomijnnatuur.be of bestel de folder uitgegeven door Bioforum; ‘5 redenen om bio te kiezen’.

Landbouw met toekomst, wereldwijd

Onze voedselproductie is een mondiale aangelegenheid met invloed op de natuur,op het milieu en het klimaat, op het leven van boeren hier en in het zuiden.

Voor de pakkettenabonnementen worden de principes van CSA gehanteerd

CSA staat voor Community Supported Agriculture: consumenten kopen een aandeel van van de productie van de boer. Ze geven hem vooraf een vast bedrag en krijgen in ruil een deel van de oogst en kunnen op bepaalde momenten deelnemen aan activiteiten op de boerderij.

CSA is landbouw gedragen door een gemeenschap. Als deelnemer neem je echt verantwoordelijkheden op:

  • Je kiest voor ecologische landbouw. Landbouw die zorg draagt voor bodem en milieu, voor onze gezondheid en die van de volgende generaties.

  • Je betaalt niet zozeer voor landbouwproducten maar draagt bij om de werkingskosten van het bedrijf en de loonkosten van de boer voor te schieten. Je deelt dus ook mee in het landbouwrisico.

  • In ruil ontvang je doorheen het teeltseizoen een aandeel van de vruchten en heb je inspraak in het reilen en zeilen van het bedrijf. Bovendien is er ook de voldoening verbonden te zijn met je voeding, met de landbouw en met de boer zelf.

Het CSA-bedrijf creëert ontmoetingskansen voor de deelnemers via educatieve momenten, boerderijfeesten en meewerkdagen. Het werkt zo actief aan lokale gemeenschapsvorming.

Er zijn verschillende concepten:

  • Zelfoogst: De deelnemers oogsten zélf op het veld hun groenten en/of fruit. Verser kan echt niet. Het maximum aan smaak en vitaminen. Je ervaart hoe alles groeit en bloeit en eet met de seizoenen mee.

  • Pakketten: De boer oogst de groenten en zet pakketten klaar op de boerderij of in een afhaalpunt. Dit concept is ook mogelijk voor zuivel, eieren en vlees.